Λίγα 24ωρα πριν τον θρίαμβο στο Triton Jeju ο Αλέξανδρος “Pwndidi” Θεολόγης έκανε την εμφάνιση του στο r/poker, φιλοξενώντας ένα 24ωρο AMA (Ask Me Anything). Σε αντίθεση με πολλούς άλλους παίκτες πόκερ, ο Alex δεν περιορίστηκε στο να απαντήσει σε συνηθισμένες ερωτήσεις σχετικά με την εμπειρία και το mental game του. Ανέλυσε επίσης αρκετές παρτίδες, μοιράστηκε την άποψη του για το ICM και έδωσε πρακτικές συμβουλές στους αναγνώστες.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα από τα πιο ενημερωτικά AMA που έχουν γίνει στον χώρο του πόκερ και εμείς συγκεντρώσαμε τα καλύτερα σημεία του σε αυτό το άρθρο.
Για να ξεκινήσουμε με κάτι πιο χαλαρό, ας δούμε μια ερώτηση που βρίσκεται στο μυαλό όλων των fans του Alex: τι σημαίνει το Pwndidi;
Έπαιζα DotA παλιότερα και το nickname μου ήταν You_Got_Pwnd. Οι φίλοι μου με αποκαλούσαν Pwnd και το -idi είναι απλώς ένα ελληνικό ακρωνύμιο που υποδηλώνει κάτι μικρό, οπότε είναι σαν να λέμε «μικρό Pwnd».
Και τώρα που ξέρουμε τι σημαίνει το συγκεκριμένο nicknameμπορούμε να περάσουμε στα πιο σοβαρά θέματα.
Σοφία στο πόκερ και πρακτικές συμβουλές
Ποια μορφή τουρνουά απολαμβάνεις περισσότερο; Και σε ποια πιστεύεις ότι υπάρχουν τα μεγαλύτερα περιθώρια για πλεονέκτημα;
Αυτά που απολαμβάνω περισσότερο θα έλεγα ότι είναι τα PKOs. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα πιθανότατα υπάρχει στα mystery bounties, τα οποία τυχαίνει να είναι και τα λιγότερο απολαυστικά για μένα.
Υπάρχει κάποιο επίπεδο buy-in στο οποίο προτιμάς μια περισσότερο GTO-based στρατηγική, ενώ κάτω από αυτό το επίπεδο βασίζεσαι περισσότερο σε στρατηγικές που εκμεταλλεύονται τις γνωστές τάσεις του field;
Δεν θα το συνέδεα απαραίτητα με το επίπεδο του buy-in, αλλά με τους αντιπάλους που αντιμετωπίζουμε. Θα υπέθετα ότι οι γενικές τάσεις του field δεν ισχύουν για τους καλύτερους regs, οπότε θα απέφευγα να προσπαθήσω να τις εκμεταλλευτώ.
Τι πιστεύεις ότι ξεχωρίζει τους πολύ καλούς παίκτες από τους elite παίκτες;
Δύσκολη ερώτηση. Υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα, αλλά δεν χρειάζεται να ισχύουν όλα για όλους. Χρόνος μελέτης, εργατικότητα, ένστικτο, ταλέντο, νοοτροπία, εξυπνάδα, αντίληψη, ανταγωνιστικότητα, περιέργεια, ανοιχτό μυαλό και η λίστα συνεχίζεται. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι πρόκειται για μια μεγάλη λίστα χαρακτηριστικών, μερικά από τα οποία μπορούν να μετατρέψουν έναν πολύ καλό παίκτη σε elite.
Μετά από χρόνια που έπαιζες online, ποιο είναι ένα πράγμα σχετικά με το live high stakes που υποτίμησες εντελώς μέχρι να καθίσεις στα τραπέζια;
Θα έλεγα ότι το βασικότερο είναι η ικανότητα να παραμένεις απόλυτα ήρεμος και χωρίς συναισθηματικές αντιδράσεις υπό πίεση. Είτε αυτό συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας παρτίδας είτε μετά την έκβασή της. Online μπορείς να εκφράζεσαι όσο θέλεις, αλλά στο live πρέπει να κρατάς κάθε συναίσθημα και κάθε αντίδραση υπό έλεγχο για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Πόσο μελετάς και πώς έχει αλλάξει αυτό στην πορεία της καριέρας σου; Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη αναλογία μελέτης/παιχνιδιού που σου έφερε τα καλύτερα αποτελέσματα;
Η αναλογία μελέτης/παιχνιδιού έχει αλλάξει πολύ με την πάροδο του χρόνου. Όταν αποφάσισα για πρώτη φορά να ασχοληθώ σοβαρά με το πόκερ, έκανα ένα διάλειμμα τριών μηνών, κατά τη διάρκεια του οποίου μόνο μελετούσα και προσπαθούσα να κατανοήσω τη θεωρία παιγνίων, τα βασικά μαθηματικά, τα ranges κ.λπ. Στη συνέχεια, καθώς προχωρούσε η καριέρα μου, η αναλογία έπρεπε να μετατοπιστεί περισσότερο προς το παιχνίδι, καθώς η μελέτη έχει φθίνουσες αποδόσεις. Όσο καλύτερος γίνεσαι στο παιχνίδι, τόσο μικρότερα γίνονται τα λάθη σου. Τώρα θα εκτιμούσα ότι μελετάω κατά μέσο όρο τρεις ώρες την ημέρα, αλλά στην πράξη προτιμώ να έχω ολόκληρες ημέρες αφιερωμένες στη μελέτη και ολόκληρες ημέρες αφιερωμένες στο παιχνίδι.
Στα final tables, πιστεύεις ότι οι παίκτες συγκρούονται μεταξύ τους πιο συχνά απ’ όσο θα πρότεινε η θεωρία; Ειδικά στα mid stakes, όπου υπάρχουν περισσότεροι recreational παίκτες και regs που δεν είναι ειδικοί στο ICM, μπορεί να είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η κατάσταση. Σε πολλά spots οι παίκτες κάνουν λιγότερα bluffs, αλλά πολύ συχνά παίζουν υπερβολικά επιθετικά τόσο preflop όσο και postflop, με χέρια που είναι πρόθυμα να μπουν all-in σε ChipEV, αλλά όχι όταν συνυπολογίζεται το ICM. Πώς το λαμβάνεις αυτό υπόψη στην πράξη;
Το βλέπω πολύ συχνά, ακόμη και στα high stakes. Γενικά, μια καλή προσέγγιση θα ήταν να κάνουμε λιγότερα bluff catches και να δίνουμε μεγαλύτερη προτεραιότητα στο πόσο ισχυρό είναι συνολικά το range μας, αντί να εστιάζουμε στους blockers. Με άλλα λόγια, στην πράξη μπορεί να είναι καλύτερο να κάνουμε bluff catch, για παράδειγμα, με bottom two pair αντί για top pair + straight blocker, αν ο αντίπαλός μας καταλήγει να ποντάρει για value με υπερβολικά μεγάλο range.
Συχνά στο πόκερ μπορείς να πάρεις σωστά αποφάσεις σε high stakes, να παίξεις τέλεια και παρ” όλα αυτά να χάσεις. Άλλαξε αυτό τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι τι σημαίνει πραγματικά επιτυχία στη ζωή;
Ναι, σίγουρα. Η διακύμανση (variance) στο πόκερ σε βοηθά να κατανοήσεις όλη την κρυφή διακύμανση που υπάρχει στη ζωή και το πώς η επιτυχία ή η αποτυχία επηρεάζεται από την τύχη (φυσικά όχι αποκλειστικά, αλλά περισσότερο απ’ όσο μπορούν να αντιληφθούν οι άνθρωποι).
Με βάση την εμπειρία σου, υπάρχει κάτι που εξακολουθεί να σε εκπλήσσει ή να σε πιάνει απροετοίμαστο κατά τη διάρκεια των τουρνουά;
Σίγουρα! Κάθε τόσο κοιτάζω τη λύση για ένα hand, χρειάζεται να ελέγξω τρεις φορές ότι δεν έχω κάνει κάποιο λάθος στις ρυθμίσεις και μετά βουτάω σε μια πραγματική «σκουληκότρυπα» προσπαθώντας να καταλάβω γιατί δεν είχα ιδέα για το συγκεκριμένο spot.
Σκέψεις για το ICM
Αν μπορούσες να γυρίσεις πίσω στην εποχή που ξεκίνησες να παίζεις τουρνουά, πώς θα μάθαινες διαφορετικά το ICM;
Θα περνούσα λιγότερο χρόνο υπολογίζοντας bubble factors και την αξία των chips με χαρτί και μολύβι, χαχα. Εκείνη την εποχή δεν είχαμε HRC και GTOW!
Υπήρξε ποτέ κάποια παρτίδα όπου ένας κορυφαίος παίκτης έκανε κάτι που σε εξέπληξε εκείνη τη στιγμή σχετικά με το ICM και αργότερα σου άλλαξε την άποψη ή σε βοήθησε να κατανοήσεις κάτι καλύτερα;
Πάντα προσεγγίζω τα πράγματα με ανοιχτό μυαλό, οπότε θα έλεγα πως ναι, ειδικά όσον αφορά το future game. Για παράδειγμα, ένας παίκτης μπορεί να κάνει ένα call που, σύμφωνα με την καθαρή output του solver, χάνει ένα σημαντικό ποσό, αλλά θα μπορούσε να δικαιολογηθεί από το μελλοντικό EV που προσφέρει.
Ποια είναι τα μεγαλύτερα λάθη που έχεις δει σχετικά με το ICM;
Όσον αφορά τα χρήματα, πιθανότατα πρόκειται για κάποιο hand από final table του WSOP Main Event. Όσον αφορά τα επαναλαμβανόμενα scenarios, το jamming απέναντι σε πολύ tight ranges. Οι παίκτες επίσης τείνουν είτε να υπερεκτιμούν είτε να υποτιμούν υπερβολικά το ICM στα bounty tournaments και δεν λαμβάνουν υπόψη τη δομή των payouts και πόσα χρήματα απομένουν στο prize pool των bounties.
Ποιο είναι ένα ICM spot στο οποίο η διαίσθηση σου ως καταξιωμένου παίκτη εξακολουθεί να διαφωνεί με τον solver, ακόμη και αφού κατανοείς γιατί ο solver προτιμά τη συγκεκριμένη στρατηγική; Στην πράξη, εμπιστεύεσαι απόλυτα το ICM σε αυτή την περίπτωση ή πιστεύεις ότι υπάρχει κάτι στο πραγματικό tournament poker που το μοντέλο δεν μπορεί να αποτυπώσει;
Νομίζω ότι είναι δύσκολο να είμαστε απόλυτα σίγουροι για τις επιδράσεις του future game EV, ειδικά από τη στιγμή που ο solver δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός στο deep-stacked play. Οπότε θα έλεγα ότι η διαφωνία μου σχετίζεται κυρίως με αυτό.
Πως αποφασίζεις πότε να εμπιστευτείς τη «σωστή» στρατηγική του ICM και πότε να εκμεταλλευτείς αυτό που πιστεύεις ότι πραγματικά κάνει το field; Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει κάποιο ICM spot στο οποίο η προσέγγιση σου έχει αλλάξει σημαντικά με τα χρόνια, όχι επειδή άλλαξε η απάντηση του solver, αλλά επειδή συνειδητοποίησες ότι οι υποθέσεις σου σχετικά με το πώς παίζουν πραγματικά οι άνθρωποι σε αυτό το spot ήταν λανθασμένες;
Τα solvers μας επιτρέπουν να «κλειδώνουμε» συγκεκριμένα εύρη (nodelock) με βάση το πως πιστεύουμε ότι παίζουν οι αντίπαλοι μας και, στη συνέχεια, μας προσφέρουν τις βέλτιστες εκμεταλλεύσιμες προσαρμογές (exploits). Φυσικά, το επίπεδο αυτοπεποίθησής μας δεν είναι ποτέ απόλυτα υψηλό, επομένως θα πρέπει να αποφεύγουμε τις υπερβολικά ακραίες προσαρμογές. Όσον αφορά μια κατάσταση ICM όπου η προσέγγισή μου έχει αλλάξει, νομίζω ότι πρόκειται για αυτά τα πολύ μεγάλα jams που υποτίθεται ότι πρέπει να κάνεις ως chipleader (για 40+bb effective, όταν κάνεις jam απέναντι σε mid stacks)· κι αυτό γιατί καταλήγουν να έχουν πολύ κακή σχέση ρίσκου/αμοιβής (risk/reward), και αν ο αντίπαλος μας τύχει να κάνει call έστω και με ελάχιστα ευρύτερο εύρος από αυτό του solver, μπορεί να εξελιχθεί σε ένα πάρα πολύ κοστοβόρο λάθος.
Σε σενάρια πολλαπλών streets post-flop (όπως το check-call στο turn όταν βρίσκεσαι αντιμέτωπος με ποντάρισμα στο river ως medium stack), ποιο είναι το νοητικό σου μοντέλο ή ο πρακτικός σου κανόνας για να υπολογίζεις πως αλλάζει το risk premium σου από street σε street χωρίς να έχεις solver μπροστά σου;
Τα multiway χέρια δεν συμβαίνουν τόσο συχνά υπό συνθήκες ICM, αλλά βασικά, όσο μεγαλύτερο μέρος του stack μας επενδύεται στο pot, τόσο υψηλότερο γίνεται το risk premium (RP) μας. Οπότε, αν πρόκειται για ένα ποντάρισμα περίπου στο μισό μας stack, υπολογίζω ότι έχω περίπου το 40% του συνολικού μου RP σε αυτό το ποντάρισμα.
Πιστεύεις ότι θα δούμε ένα καλύτερο, ενημερωμένο μοντέλο από το ICM κάποια στιγμή στο μέλλον και ποιες είναι οι σκέψεις σου για το πώς μπορεί να μοιάζει αυτό;
Πιστεύω πως ναι. Ηδη μπορούμε να επιλύσουμε καταστάσεις για 4-5 χέρια μελλοντικά (αν και μόνο σε μορφή push or fold), αλλά καθώς η επεξεργαστική ισχύς κ.λπ. βελτιώνεται, η δυνατότητα επίλυσης deepstacked FGS (Future Game Simulation) φαίνεται να είναι το επόμενο βήμα.
Ποια είναι μια εφαρμόσιμη προφύλαξη που παίρνεις κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού για να αντισταθμίσεις τυχόν περιορισμούς στο μοντέλο ICM;
Προσπαθώ να φανταστώ πως θα μοιάζει το μελλοντικό μου EV αν πάρω μια οριακή απόφαση, φροντίζοντας όμως αυτή να είναι μια προσαρμογή μόνο για σχετικά οριακές καταστάσεις και όχι δικαιολογία για να «πετάξω» τις μάρκες μου (punt).
Νοητικό παιχνίδι και Η μάχη ενάντια στο tilt
Πως διατηρείς την ψυχική σου ηρεμία όταν συνεχίζεις να χάνεις για πάνω από 3.000 παιχνίδια και βλέπεις ότι το EV είναι καλό, τα στατιστικά είναι καλά, αλλά χάνεις κάθε preflop showdown;
Αυτή είναι πάντα μια δύσκολη κατάσταση, είτε είσαι επαγγελματίας πλήρους απασχόλησης για δεκαετίες είτε τώρα μόλις μπαίνεις στο παιχνίδι, αλλά είναι η ατυχής πραγματικότητα των MTTs (τουρνουά). Η διακύμανση (variance) μπορεί να είναι πολύ σκληρή, αλλά το καλύτερο που μπορεί να κάνει κανείς είναι να προσπαθήσει να παραμείνει αντικειμενικός με το παιχνίδι του και να εστιάσει σε αυτά που μπορεί να ελέγξει. Το αν το AK σου θα κερδίσει το QQ του αντιπάλου σου είναι εντελώς έξω από τα χέρια σου, αλλά το να βεβαιωθείς ότι βελτιώνεσαι συνεχώς και παίζεις το καλύτερο παιχνίδι σου είναι στον έλεγχό σου.
Ποιο είναι το πιο αόρατο και ύπουλο ψυχολογικό λάθος που εξακολουθείς να βλέπεις να κάνουν άνθρωποι που μελετούν σκληρά, αλλά παραμένουν κολλημένοι στα ίδια stakes;
Θα έλεγα ότι το κύριο πράγμα είναι η ικανότητα να είσαι αντικειμενικός, για παράδειγμα: ορισμένοι είναι υπερβολικά σφιχτοί με τη διαχείριση κεφαλαίου (BRM), άλλοι υπερβολικά απρόσεκτοι. Κάποιοι πιστεύουν ότι κάθε κακό αποτέλεσμα είναι δικό τους φταίξιμο, άλλοι πιστεύουν ότι είναι πάντα η κακή διακύμανση (bad variance). Κάποιοι θεωρούν ότι όλοι όσοι παίζουν εναντίον τους είναι θεοί του πόκερ, άλλοι θεωρούν ότι όλοι οι άλλοι είναι άθλιοι στο παιχνίδι, κ.λπ. Το να βρεις τη σωστή ισορροπία και να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου είναι δύσκολο, αλλά απαραίτητο.
Πως διαχειρίζεσαι ένα άθλιο σερί καρτών προς το τέλος ενός MTT; Όταν βρίσκομαι σε περιοχή fold ή shove, είχα σερί 15+ χεριών χωρίς να πάρω ούτε ρήγα ούτε άσο για να παίξω ένα coinflip.
Ναι, αυτό είναι απαίσιο όταν συμβαίνει, καθώς νιώθεις εντελώς αβοήθητος και ότι δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσες να είχες κάνει. Δυστυχώς είναι μέρος του παιχνιδιού και μερικές φορές απλά δεν είναι γραφτό να κερδίσεις, με τη 11η θέση να είναι το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Πως έχει επηρεάσει το πόκερ τον τρόπο που παίρνεις αποφάσεις στην καθημερινή σου ζωή; Βρίσκεις τον εαυτό σου να εφαρμόζει έννοιες ή δεξιότητες λήψης αποφάσεων που έμαθες από το πόκερ όταν αντιμετωπίζεις αβεβαιότητα σε άλλες καταστάσεις;
Ω, σίγουρα! Κυρίως η έννοια του EV (αναμενόμενη αξία) σπάνια λαμβάνεται υπόψη από ανθρώπους εκτός του πόκερ, αλλά την σκέφτομαι πολύ συχνά στην καθημερινή ζωή. Επίσης, η ικανότητα να παραμένεις ψύχραιμος στις δυσκολίες και να σκέφτεσαι ώριμα τα πράγματα χωρίς να είσαι παρορμητικός, μεταξύ άλλων εννοιών.
Bonus: Spot analysis από τον Pwndidi
4-handed online $215 MTT, όλοι έχουν περίπου το ίδιο stack (~20bb). Ο πρώτος που μιλάει κάνει jam – ποιο είναι το εύρος (range) με το οποίο κάνεις call όταν μιλάς δεύτερος;
Υποθέτω ότι λέγοντας 4-handed εννοείς ότι έχουν απομείνει 4 παίκτες και είναι τελικό τραπέζι, και όχι ότι πρόκειται απλώς για 4-handed φορμάτ. Αν και δεν υπάρχει οριστική απάντηση σε αυτό καθώς εξαρτάται από τις πληρωμές (payouts), κάτι όπως 99, AQ βγάζει νόημα.
Παίζεις σε τελικό τραπέζι από θέση UTG με 7 παίκτες να απομένουν, έχεις 12bb και δύο παίκτες έχουν λιγότερα από 10bb. Συχνά οι παίκτες ποντάρουν το μισό τους stack και ίσως πάνε fold απέναντι σε δύο shoves. Υπάρχει κάποιο όφελος στο να ποντάρεις περίπου το 30-40% του stack σου αντί για αυτό;
Το πρόβλημα με το να ποντάρεις τόσο μικρό ποσοστό είναι ότι έτσι επιτρέπουμε στους αντιπάλους να κάνουν call με χέρια που θα πήγαιναν fold απέναντι σε ένα jam, ειδικά αν το big blind είναι μεγαλύτερο stack.
Είστε τέσσερις παίκτες. Πληρώνονται τρεις θέσεις: $1.200, $720 και $480. Ο τέταρτος δεν παίρνει τίποτα. Stacks: Chip leader στο button: 45.000, εσύ στο big blind: 18.000, δύο short stacks: 9.000 και 8.000. Τα blinds είναι 500/1.000 με ante 100. Ο chip leader κάνει shove και σε καλύπτει. Βλέπεις AKo. Έχεις περίπου 62% equity απέναντι στο εύρος που κάνει shove. Το call είναι μια εύκολη νίκη σε μάρκες. Γιατί μπορεί παρ” όλα αυτά να είναι ένα κακό call για πραγματικά χρήματα; Τι υπάρχει σε αυτό το τραπέζι που κάνει την ήττα να πονάει πολύ περισσότερο απ” όσο βοηθάει η νίκη; Και θα ένιωθες το ίδιο αν η πρώτη θέση τα έπαιρνε όλα, ή αν αυτό ήταν ένα satellite όπου οι πρώτοι τρεις παίρνουν όλοι το ίδιο εισιτήριο (seat);
Πιστεύω ότι με το πρόσθετο risk premium (το επιπλέον equity που χρειαζόμαστε για να κάνουμε call λόγω της πίεσης του ICM) αυτό θα μπορούσε να είναι οριακό, αλλά πρέπει να λάβουμε υπόψη το μελλοντικό μας EV αν κερδίσουμε, διπλασιάσουμε και γίνουμε το νέο chip leader. Γίνεται πολύ πιο οριακό αν ο chip leader έχει 100.000 μάρκες αντί για 45.000, επειδή τότε η νίκη δεν σημαίνει τίποτα. Σε μια κατάσταση όπου ο πρώτος τα παίρνει όλα (winner-take-all), θα είχαμε 0 ICM, οπότε είναι ένα πρόθυμο call. Σε ένα satellite όπου οι πρώτοι 3 παίρνουν εισιτήριο, αυτό πρέπει να είναι ένα πολύ ξεκάθαρο fold, επειδή το να κερδίσουμε μάρκες δεν έχει πραγματικά σημασία σε αυτό το σημείο – απλά πρέπει να επιβιώσουμε περισσότερο από ένα από τα άλλα 2 short stacks.
Πως παίζεις τους βαλέδες;
Γυρνάς γρήγορα τον έναν ανάποδα και ζητάς καινούργιο φύλλο.
21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΕΟΠΑΕ – ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ: 1114 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ